Onderweg met inspirerende voorbeelden van collectief vervoer
Header

Ontwikkelingen vrijwilligersvervoer Noordkop

juli 23rd, 2012 | Posted by admin in media | regio | taxi | vrijwilligers | wmo-vervoer

In Noord-Holland is enige commotie ontstaan over het Belbusinitiatief in de Noordkop. De gemeente Hollands Kroon wil haar Wmo-vervoer laten uitvoeren door de Belbus Noordkop en heeft de vrijwilligersorganisatie een startsubsidie gegeven. Een taxibedrijf heeft nu bezwaar gemaakt en ook in de Staten van Noord-Holland zijn vragen gesteld over deze ontwikkelingen.

Zoals eerder op Parck was te lezen, wordt de Belbus Noordkop straks vrijwel geheel gerund door vrijwilligers. Een regionaal taxibedrijf heeft nu protest aangetekend tegen de plannen van Hollands Kroon om de Belbus het Wmo-vervoer te laten uitvoeren. Het argument is dat dit de doodsteek is voor kleine taxiondernemers. Daarnaast zegt het bedrijf aan allerlei eisen te moeten voldoen die zich vertalen in hogere financiën, terwijl de Belbus door vrijwilligers wordt gereden die iets meer dan een onkostenvergoeding krijgen.De taxibedrijven zitten in zwaar weer door de concurrentie en het teruglopende vervoer. De marges zijn laag. Dat een vrijwilligersinitiatief het Wmo-vervoer gaat uitvoeren is nobel, maar geen partij voor een commercieel taxibedrijf in een markt die grotendeels bestaat uit contractvervoer. Anderzijds is het in stand houden van lokale bedrijven geen speerpunt vanuit het mobiliteits- en zorgbeleid gezien.

If you can’t beat them…
Vrijwilligers rijden al jaren op de buurtbus. Ook in de zorg en bij de bibliotheek zijn vrijwilligers actief. Zij vinden dit leuk werk en zonder hen zou een deel van deze organisaties niet kunnen bestaan. Zou het mogelijk zijn om met vrijwilligers een deel van het taxivervoer uit te voeren? Taxibedrijven beschikken over de juiste vergunningen en kunnen de planning, opleidingen en materieel faciliteren. De vrijwillige chauffeurs verzorgen dan basisvervoer en de chauffeurs van het taxibedrijf het zakenvervoer, zorgtaxi, straattaxi… De overheid kan voorzien door eisen hierop aan te passen en het taxibedrijf de juiste prikkels geven zodat zij kan afwegen wat professioneel gereden moet worden en wat vrijwillig kan. Hoewel taxibedrijven niet om hun innovativiteit bekend staan en dit voor kleine taxiondernemers echt geen doen is, lijkt het toch een interessant thema dat door de provincie verder onderzocht kan worden…

Provinciale staten
…Want ook in de Provinciale Staten van Noord-Holland is de Belbus ter sprake gekomen. De PvdA heeft aangegeven geld te willen voor onderzoek en ondersteuning naar initiatieven die zorgen voor een beter, fijnmazig vervoersnet. In de concept OV-visie van de provincie was hierover nog niets opgenomen. Hoeveel voor dit onderwerp vrij komt is nog onbekend.Daarnaast is de rechtszaak tussen het taxibedrijf en de gemeente ter sprake gekomen, omdat “onduidelijk is of de Belbus gezien moet worden als WMO-vervoer of Openbaar Vervoer”. Waarom dit per se zo zou moeten zijn is onduidelijk. Om de reiziger beter van dienst te kunnen zijn, als argument tegen het bezwaar van het taxibedrijf of om provinciale subsidies te krijgen? Het Wmo-vervoer is een taak van de gemeente en heeft de provincie in eerste instantie niets mee te maken.

Toch is het een interessant alternatief om vanuit het provinciaal mobiliteitsbeleid iedereen in de provincie van een zekere basismobiliteit te kunnen bieden nu de OV-taxi niet meer bestaat. Hoewel de Wmo-klanten van Hollands Kroon vooralsnog de voornaamste gebruikers lijken te worden, zou het ook met een partnership complementair aan het openbaarvervoersysteem kunnen worden toegevoegd. Maar openbaar vervoer is de Belbus volgens de Wet vooralsnog niet:

Volgens de Wet Personenvervoer moet openbaar vervoer primair aan het volgende voldoen: ‘voor iedereen openstaand’ (zonder lidmaatschap oid.) en ‘een vooraf gepubliceerde dienstregeling’ (art 1.h/g). Dat zijn dus lijnbussen, treinen, buurtbussen etc. De Regiotaxi / OV-taxi / Wmo-taxi kent geen dienstregeling en zijn volgens de Wet dus ook géén openbaar vervoer, hoewel het door provincies als aanvulling op het busvervoer vaak wel zo ‘in de markt wordt gezet’. Daarbij kent deze taxivorm vaak twee doelgroepen: de OV-reiziger (iedereen, hoger tarief, provincie) en de Wmo-reiziger (voor bepaalde doelgroep, laag tarief, gemeente). Het plan van de Belbus Noordkop kent geen dienstregeling, is besloten en heeft het karakter van een taxi.

NB: De (lijn)belbus zoals we die bijvoorbeeld in Groningen en Gelderland kennen heeft wél een dienstregeling. Het is een buslijn met vaste route, maar dan op afroep. In Rotterdam rijdt een belbus voor het seniorenvervoer met vrijwel dezelfde kenmerken als dit initiatief in de Noordkop. En in Vlaanderen heeft de belbus wel vaste haltes, maar weer geen star uurschema. De naam belbus wordt dus in Nederland en België voor (in deze context cruciaal) verschillende vormen van vervoer gebruikt: openbaar of besloten vervoer en wél of geen vaste route en dienstregeling.

Een ander verschil is dat openbaar vervoer onder een concessie uitgevoerd wordt. De concessiehouder heeft dan het alleenrecht om voor een bepaalde tijd openbaar vervoer uit mogen te voeren in een bepaald gebied. Omdat de provincie de concessieverlener is, zou zij de Belbus een vrijstelling moeten geven –  mits het echt openbaar vervoer is. De huidige concessiehouder Connexxion mag hierdoor geen groot reizigersverlies lijden.

Wanneer de Belbusvereniging niet als bedrijf wordt gezien (wat waarschijnlijk wel zo is), valt deze helemaal buiten de Wet Personenvervoer (art 2.4). Wil men de Belbus toch als openbaar vervoer aanmerken, dan zijn volgens Parck de volgende mogelijkheden denkbaar:

–  Het Belbusconcept wordt zo aangepast dat het wél voldoet aan de basiswetgeving, dus met een dienstregeling, route, haltes en zonder lidmaatschap. Maar dat gaat volledig voorbij aan de opzet van het huidige initiatief.
–  Het (tijdelijk) flexibel omgaan met de Wet en het gedogen van de belbus als ‘tussenvorm’. De wet biedt ruimte voor experimenten (art 3 en art. 29) en de provincie wil alternatieven onderzoeken. In die tijd kan bijvoorbeeld de mogelijkheid van de succesvolle Vlaamse variant van de belbus als openbaar vervoer worden onderzocht. Deze vorm heeft wél vaste haltes (pdf netplan Alken), rijdt in een bepaald gebied maar heeft geen ‘echte’ dienstregeling en route, alleen een richtlijn voor de planner.
Het heeft veel weg van de bestaande Overstapper die al in Noord-Holland rijdt, met het verschil dat de Overstapper wel een dienstregeling heeft (dus openbaar vervoer) en met de Belgische variant kriskras kan worden gereisd in plaats van alleen naar een OV-knooppunt. Om het in Noord-Holland ‘toch’ als openbaar vervoer aan te merken leidt dit wel tot een behoorlijke bureaucratisering van 27 verschillende lijntjes, maar maakt het anderzijds ook wel weer helder: elk dorp heeft z’n eigen buslijn.
–  Het veranderen van de Wet waardoor een publiekelijk kenbare dienstregeling niet meer leidend is om het als openbaar vervoer aan te merken. Daarmee wordt de Regiotaxi / OV-taxi als van-deur-tot-deurvervoer voor niet-Wmo-reizigers ook (formeel) openbaar vervoer.

Besloten vervoer toch de beste oplossing?
Maar de beste oplossing in deze situatie, zeker op korte termijn, lijkt toch een besloten vervoervorm, net als in Heerhugowaard. Men moet lid dan lid worden om er gebruik van te mogen maken. Dit lidmaatschap kan desgewenst door de chauffeur worden verkocht, bijvoorbeeld als een stamkaart, geldig voor een jaar. Dan wordt het openbare karakter enigszins aangetast, maar zijn de wet- en regelgeving wat betreft het openbaar vervoer niet van toepassing. Vreemd genoeg is dit de constructie waarvoor al is gekozen en dit staat ook in het raadsvoorstel van de gemeente…

Het lijkt er daarom sterk op dat de gemeente of de Belbusvereniging zich in haar eigen vingers heeft gesneden wanneer als argument bij de rechter wordt aangevoerd dat de Belbus in deze vorm openbaar vervoer is en geen (Wmo-)taxivervoer. Maar de provincie wil op dit punt hier niet aan meewerken en heeft daarin vooralsnog gelijk.

Wordt vervolgd…

You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 Both comments and pings are currently closed.