Onderweg met inspirerende voorbeelden van collectief vervoer
Header

Veendam zet stap naar vrijwillige chauffeurs op stadsdienst: wie volgt?

augustus 26th, 2013 | Posted by admin in buurtbus | media | regio | vrijwilligers

Vanaf vandaag rijdt de Stadsbus z’n rondes door parkstad Veendam. De Stadsbus vervangt de Servicebus die sinds circa 2008 reed. Op termijn is het de bedoeling dat vrijwilligers de dienst overnemen. Een stedelijke buurtbus dus.

Foto: © Henk Drenth / Parkstadveendam.nl

Foto: © Henk Drenth / Parkstadveendam.nl

Veendam heeft ruim 20.000 inwoners en is daarmee te klein voor een volwaardige stadsdienst. De streeklijnen bedienen de wijken en dorpen om de stad heen. Heel specifiek voor ouderen is 5 jaar geleden de Servicebus gestart. Deze reed een ronde langs alle woonzorgcentra naar de binnenstad. Wmo-taxipashouders konden gratis reizen. De bus was onder de reizigers geliefd maar het gebruik was laag. Bovendien reed hier een 14-persoonsbus op waardoor er een relatief gezien erg dure chauffeur op moest rijden. Het concept woog lang niet op tegen de daling van het aantal Wmo-taxiritten. Voor de gemeente leuk, voor het OV-bureau een ‘dure hobby’.

De nieuwe achtpersoonsbus past op het eerste gezicht beter bij de vervoervraag. Het is een bus met een lage vloer en bovendien volstaat een B-rijbewijs. Hierdoor is het mogelijk om de bus ter zijner tijd uit te laten voeren door een Stadsbusvereniging, gelijk aan een buurtvereniging. Een aanzienlijk deel van de exploitatiekosten kan hiermee worden vermeden.

Broodroof of noodzakelijk?
In mijn optiek wordt het laatste jaar vaak iets te makkelijk gezegd dat vrijwilligers wel een deel van het openbaar vervoer over kunnen nemen. De Stadsbus in Veendam is een prima voorbeeld hoe het wél kan, maar als ik naar andere lijnen kijk die nu met een ‘grote bus’ worden gereden is het onmogelijk om deze geheel 1:1 over te zetten naar een buurtbus. Dat zou ook opvallend zijn, want het aantal reizigers zou dan in geen verhouding staan tot de capaciteit en de lijn zou al lang opgeheven moeten zijn. Het zou dan echt gaan om lijnen die nu de hele dag met een kleine bus worden gereden.

Kortom: ‘zomaar’ een buslijn laten rijden met vrijwilligers in een 8-persoonsbus is vervoerkundig lastig. Tenminste als je het niet alleen over de avonden en weekenden hebt. Bovendien gaan de vakbonden hier weerstand tegen bieden. Want laten we vrijwilligers iets uitvoeren wat ook door betaalde krachten kan? Zo was de buurtbus in beginsel natuurlijk niet bedoeld. De SP in Zeeland is hier duidelijk over: bezuinigingen prima, maar niet ten kostte van banen.

Meer bezuinigingsmaatregeln dan aanvulling op bestaand net
Laten we eerlijk zijn: de buurtbus wordt momenteel vooral genoemd in visiestukken in combinatie met bezuinigingen. Niet om méér openbaar vervoer te bieden. Kijkend naar de bezuinigingsopgave moet er een keuze worden gemaakt: welk aanbod houden we in stand en vervolgens hoe? Wanneer de eerste keuze is gemaakt (bij voorkeur louter op basis van bezetting, opbrengsten en efficiëntie) zal voor een aantal lijnen naar een alternatief gekeken moeten worden. Die kunnen bijvoorbeeld worden gevonden in parraleliteit wegnemen, strekken, uitdunnen of inkorten. Mocht dat onvoldoende opleveren, dan is niets doen en volledig opheffen ook een mogelijkheid. Wanneer er binnen een straal van 4 kilometer een treinstation bevind, is wat mij betreft de keuze snel gemaakt…

Buurtbus

En juist dán komt die vrijwilliger om de hoek kijken. Verreweg alle buurtbussen in ons land hebben een kleinschalige feederfunctie op regionale stations, passend bij de vervoervraag. Goed voorbeeld hiervan is lijn 81 in Haarlem die geknipt waardoor en een ‘stabiele’ lijn ontstaat die met een grote bus gereden kan worden, en buurtbus 481 (RTV NH) voor het deel in Santpoort.

In de praktijk zal het hier ook wel op uitdraaien. De politiek wil graag meer maatwerk. Het ‘onderliggend net’ zou de verantwoordelijkheid worden van gemeenten. Dat gaat hooguit de buurtbus, wat lijntaxi’s en de kleinere stadsdiensten, zoals Veendam, omvatten.

You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 Both comments and pings are currently closed.